Erica Smits – tekst en dramaturgie

Mime, de taal van beweging, ritme, kleur, omhelsde het afgelopen seizoen steeds vaker de taal. Maar rechttoe, rechtaan-vertellingen werden het nooit. Toneelteksten die door mimemakers onder handen worden genomen, krijgen niet de kans de voorstelling te overheersen. Mimers gaan er beeldend mee aan de haal.

Im Memoriam Marcel Marceau (1923-2007) (eerder verschenen in TM, november 2007) Het was zelfs in het Journaal: de grote Franse pantomimespeler Marcel Marceau is dood. Compleet met een reportage waarin Neerlands meest bekende pantomimespeler van dit moment, Hakim Traïda, in slow motion door het beeld loopt. Hij betast de onvermijdelijke glazen wand en trekt met [...]

Veertig jaar geleden werd op initiatief van Jan Kassies voor het eerst in de geschiedenis van de mime een nationale, zelfstandige mimeopleiding opgericht. Tot op de dag van vandaag vormt de mimeopleiding, inmiddels gevestigd aan de Jodenbreestraat in Amsterdam, een belangrijk bolwerk in de mime.

Het afgelopen seizoen telde weinig opzienbarende mimevoorstellingen. Daarom is het de hoogste tijd dat de nieuwe generatie mimemakers de boel komt opschudden. Zij blijken in hun werk op zoek naar nieuwe manieren om het publiek aan te spreken, uit het pluche te trekken en te betrekken bij de werelden die zij creëren.

Als het aan de gemeente Dordrecht ligt, wordt deze stad the place to be voor beeldend theater in Nederland. Gesteund door de aanwezigheid van het Internationaal Poppentheaterfestival, dat deze maand zijn 23e editie beleeft, is de Dordtse ambitie onstuitbaar. Zo wordt het Theater Instituut Nederland in staat gesteld zijn beeldend theatercollectie onder te brengen in het speciaal daarvoor op te richten Museum van de Verbeelding en wordt Lotte van den Berg met open armen ontvangen om zich met haar nieuwe gezelschap DORDT in de stad te vestigen.

Eén productiehuis in de basisinfrastructuur. Daar moet de mime het volgens de Raad voor Cultuur mee doen. Is dat voldoende? Of moet de Nederlandse mime, die internationaal als uniek wordt beschouwd, in het nieuwe subsidiestelsel meer vaste voet aan de theatergrond krijgen? Terwijl heel theaterland zich met het stelsel bemoeit, noodklokken luidt of al dan niet in paniek fusiemogelijkheden bespreekt, laat de mime weinig van zich horen. Of ziet de werkelijkheid er toch anders uit?

Hoe echt is de mime? Het is een legitieme vraag bij een genre dat echtheid claimt en gespeelde theatraliteit de rug toekeert. Het afgelopen seizoen begaven veel mime-makers zich op de smalle scheidslijn tussen echtheid en theatraliteit, door te spelen met amateurs, door expliciet het maakproces tot onderwerp van voorstellingen te verheffen of door authentieke elementen uit het eigen leven in theater te vertalen. De mime onderzocht zo, heel mime-eigen, op een treffende manier zichzelf.

  (eerder verschenen in TM, november 2006) In de jaren zestig zette de mime haar eerste stappen op Nederlands terrein. Een halve eeuw later kunnen theatermakers niet meer zonder de beeldende, associatieve taal die zich dankzij de mime heeft ontwikkeld. Een schets van hoe de mime zich een vanzelfsprekende plek verwierf in het Nederlandse theater [...]

(eerder verschenen in TM, juni 2005) Hoe lang ze ook bestaat, mime blijft een vorm van theater die zich voornamelijk afspeelt in de marge. De term mime staat zelden in de seizoensbrochures of maandagenda’s vermeld, laat staan dat er wordt geschreven over de nieuwe generatie mimers die nog niet tot de hoogte van bijvoorbeeld Carver [...]