Recensie: Step by step (Luc Boyer)

“Elke vezel in mijn lijf verzet zich tegen dit lot”, zegt Luc Boyer in het derde deel van Step by Step. Het zijn de woorden die hij sprak in het revalidatiecentrum na zijn beroerte. Een verzet dat er toe heeft geleid dat hij desondanks een drietal kleine voorstellingen maakte: Step by Step by Wheels, Step by Step by Wings en Step by Step by Memories. Nu, precies twee jaar na die beroerte, presenteert hij ze als drieluik in Theater Bellevue.

Luc Boyer, een van de iconen in de mime, werd in maart 2012 getroffen door een zware beroerte, met een halfzijdige verlamming tot gevolg. Een bewegingskunstenaar gevangen in een rolstoel. Boyer heeft op mij een onvergetelijke indruk gemaakt als de aap in Bambie 9, waarin hij met kleine bewegingen, alledaagse handelingen en simpelweg het publiek inkijken, een hele wereld wist op te roepen. Dat die man nu niet meer kan staan zonder daar hulp bij te krijgen is dieptriest.

Het heeft hem er dus niet van weerhouden om voorstellingen te blijven maken. In het drieluik Step by Step passeren theatrale, muzikale en documentaire momenten. Er wordt vierstemming O Haupt voll Blut und Wunden uit de Mattheus Passion gezongen onder begeleiding van een pianist in rolstoel met een verkrampte linkerhand. Er is een bewegingssequentie van drie rolstoelers bestaande uit opstaan (met hulp) en de handen naar de hemel heffen. Er is een duet waarin Gerindo Kartadinata en Sonja Bloem als de jonge versie van broer en zus Boyer spelend rondrennen, alsof ze kunnen vliegen, met fysieke referenties aan hun Indische wortels. Er is een humoristische rolstoel-choreografie tussen Boyer en Klaske Bruinsma. Er vallen veertjes uit de lucht. Er is een voice over van een arts die het medisch rapport voor leest. En is er een monoloog van Luc waarin hij beschrijft wat er op die dag gebeurde. Hoe hij wist dat het goed mis was, toen hij uit bed wilde stappen en dat niet kon. Hoe bang hij was toen hij dacht inbrekers te horen terwijl hij machteloos in zijn bed lag, wat de gealarmeerde politie bleek te zijn.

Hoe recenseer je een tragische wending in een mensenleven? Hoe ken je sterren toe aan een voorstelling die het therapeutische en theatrale verbindt? Hoe schrijf je een beoordeling over een waargebeurd noodlottig levensverhaal? Boyer weet enerzijds met zijn theatrale reflecties op zijn persoonlijk leed het schuifdeuren-gehalte dat op de loer ligt, zeker te omzeilen. De voorstelling heeft genoeg zeggingskracht om ook buiten de eigen familie- en kennissenkring diep te ontroeren. Tegelijkertijd verwerkt Boyer in Step by Step zijn lot op misschien wel de enige manier die hij kent: door alle vezels in zijn lichaam hun het verzet te gunnen en theater te maken. Daardoor ademt de hele avond ook de sfeer van overwonnen beperkingen en strijdbaarheid ondanks alles. De opgeheven vuist van Boyer en zijn mede-rolstoeler bij het applaus is daarmee net zo veelzeggend en ontroerend als de theatrale momenten in de voorstelling. Daar zijn – wat mij betreft – geen sterren aan toe te kennen.

gezien: 16 maart 2014
eerder verschenen op theaterkrant